Goed Opdrachtgeverschap: GRIP op IT-projecten.

Testen leeft niet alleen. Het staat in een wereld van aanpalende vakgebieden. We beschrijven deze wereld van het Goed Opdrachtgeverschap.


We zien dat testen één van de sleutelactiviteiten is waarmee een opdrachtgever grip houdt op zijn IT-projecten en systemen. Om in alle opzichten ‘in control' te komen en te blijven is meer nodig dan testen alleen. Bovendien is goed testen onmogelijk zonder input vanuit architectuur, requirements en ontwerp. Verder is testen zinloos als de geteste producten niet goed in beheer genomen worden. SmarTEST gaat daarom uit van nauwe samenwerking tussen zeven disciplines. Hiervan liggen er vijf op het snijvlak van business en de IT. Deze vijf disciplines vormen de kern van de propositie van Valori: het Goed Opdrachtgeverschap.

bolleplaat van Goed Opdractgeverschap

  • Initiatie: Plan, doel en kaders
  • Definitie: Requirements-definitie en business-architectuur
  • Ontwerp: IT-architectuur en high-level ontwerp
  • Realisatie: Bouw en programmering
  • Controle: Systeem- en acceptatietesten, audits, reviews
  • Exploitatie: Beheer en performance management
  • Coördinatie: Projectmanagement

 

Initiatie: Van idee naar plan

Tijdens de initiatiefase worden ideeën uitgewerkt tot een voorlopige, ruwe business case. Het idee wordt met belanghebbenden besproken en de doelen en kaders worden vastgesteld. In deze fase gaan we 'van ruw idee naar concreet plan'. Het belangrijkste resultaat van deze fase, de business case, vormt het vertrekpunt voor het project en de basis voor bewaking en besturing door de opdrachtgever. Testen en de bijbehorende risicoanalyse (PRIMA) spelen een belangrijke rol bij het valideren en zo nodig herijken van de business case.

Definitie: Requirements-definitie en business-architectuur

Dit omvat het in kaart brengen van de high-level requirements en acceptatiecriteria: de eisen en wensen van de opdrachtgever en de business. Dat is de basis voor een gedetailleerde en ondubbelzinnige opdrachtspecificatie en voor het ontwikkel- en testtraject. De opdrachtspecificatie voorkomt kostbare misverstanden bij de leverancier en dient als referentie voor de acceptatie van het systeem.

Realisatie: Bouw en programmering

Het detailontwerp en de bouw van het IT-systeem vinden plaats bij de IT-leverancier, veelal een externe partij. Ook gegevensdefinitie en -migratie en (her)ontwerp van processen en organisatie vindt in deze fase plaats. De uitdaging voor de opdrachtgever is om precies genoeg grip op deze processen te houden. Niet te veel in detail, want daar worden de interne en externe leveranciers voor betaald, maar ook niet te veel op afstand, want dan komen ontsporingen te laat aan het licht. Het detailontwerp en de interfacespecificaties zijn de basis voor de moduletesten en integratietesten.

Controle: Systeem- en acceptatietesten

In de controlefase draait het om acceptatie van het opgeleverde systeem. De testen die direct relevant zijn voor de opdrachtgever, namelijk de systeem- en acceptatietesten, vinden hier plaats. In SmarTEST-termen zijn dat de testactiviteiten aan de bovenkant van het W-model. Testen is overigens verweven met het gehele proces, en de bouwtesten hebben reeds plaatsgevonden in de fase realisatie. Hetzelfde geldt voor reviews van en inspecties op allerlei sleuteldocumenten in het project.

Exploitatie: Beheer en performance management

Na het testen en de acceptatie wordt het ontwikkelde product in gebruik genomen, in een functioneel en technisch goed beheerde omgeving. Het in onderlinge samenhang beheren van systemen, gegevens en documentatie is een continue activiteit over de projecten heen. Voor de opdrachtgever en de business is vooral Functioneel Beheer als intermediair tussen business en IT cruciaal. Hier wordt ook de performance gemonitord en geoptimaliseerd, waarbij voortgebouwd kan worden op performancetesten uit het project. De testware die in het project is ontwikkeld wordt overgedragen aan de beheerorganisatie.

Coördinatie: Projectmanagement

De complexiteit en omvang van de huidige IT-projecten vereisen een sterke coördinerende rol van de opdrachtgever. Coördinatie is noodzakelijk om de continuïteit van het hele proces en de overgangen tussen de verschillende fasen te bewaken. Doelgericht, om ervoor te zorgen dat de business case binnen de overeengekomen kaders en volgens gedefinieerde doelstellingen wordt gerealiseerd. Het SmarTEST-proces levert feitelijke kwaliteits- en voortgangsinformatie aan de projectleider.

 

Testen: even wat breder

Testen staat niet op zichzelf en is onderdeel van de échte wereld. Soms zou je dat vergeten als je in alle technieken, methodes duikt. Dat is ook niet erg, want van vaklieden verwacht je juist passie en interesse in hun vakgebied. Soms kijken we echter even over de muur en weten we weer waarom we het doen en in welke context. Dat onderscheidt de nerd van de vakman.  Mèèr weten dus over: